.png)
Η επιλόχεια κατάθλιψη αποτελεί μια από τις συχνότερες ψυχικές δυσκολίες της λοχείας. Ξεπερνά κατά πολύ το «baby blues» και μπορεί να επηρεάσει βαθιά τη συναισθηματική κατάσταση, την καθημερινότητα της μητέρας και τη σχέση με το μωρό. Δεν είναι αδυναμία, ούτε αποτέλεσμα κακής προσαρμογής. Είναι μια πραγματική, τεκμηριωμένη ψυχική διαταραχή που χρειάζεται κατανόηση και υποστήριξη.
Τι είναι η Επιλόχεια Κατάθλιψη;
Η λοχεία είναι μια περίοδος που συχνά περιγράφεται ως «μαγική», «γεμάτη αγάπη» ή «το πιο όμορφο ξεκίνημα». Όμως για πολλές γυναίκες η πραγματικότητα είναι πολύ πιο σύνθετη. Πίσω από τα χαμόγελα, τις αγκαλιές και τις φωτογραφίες με το νεογέννητο κρύβεται μερικές φορές μια βαθιά εσωτερική πάλη: μια θλίψη που δεν φεύγει, μια κούραση που δεν ξεκουράζεται με ύπνο, μια αίσθηση αποσύνδεσης από τον κόσμο — και συχνά από τον ίδιο τους τον εαυτό.
Αυτή η εμπειρία δεν είναι σπάνια ούτε ασυνήθιστη. Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα διεθνή δεδομένα, η επιλόχεια κατάθλιψη επηρεάζει κατά μέσο όρο περίπου 1 στις 3 νέες μητέρες.
Η επιλόχεια κατάθλιψη δεν σημαίνει ότι η μητέρα δεν αγαπά το μωρό της. Δεν σημαίνει ότι δεν προσπαθεί αρκετά ή ότι δεν είναι «καλή». Είναι μια ψυχική κατάσταση που προκύπτει από έντονες ορμονικές μεταβολές, από την τεράστια αλλαγή ρόλων, από σωματική και συναισθηματική εξάντληση, από κοινωνικούς και προσωπικούς παράγοντες που συχνά δεν φαίνονται προς τα έξω.
Πώς νιώθει στ’ αλήθεια μια μητέρα με επιλόχεια κατάθλιψη;
Πολλές γυναίκες περιγράφουν ότι νιώθουν «σαν να έχουν χαθεί μέσα τους». Υπάρχει μια αίσθηση ότι παρακολουθούν τη ζωή τους απ’ έξω, χωρίς να μπορούν να φτάσουν την παλιά τους δύναμη ή τη χαρά τους. Άλλες αναφέρουν ότι ξυπνούν με βάρος στο στήθος, με σκέψεις που δεν σταματούν, με ένα συνεχές άγχος ότι δεν τα καταφέρνουν.
Η κοινωνία συχνά περιμένει από τη νέα μητέρα να λάμπει, να είναι απόλυτα δοσμένη στο μωρό, να νιώθει ευτυχία σε κάθε στιγμή. Όταν όμως αυτό δεν συμβαίνει, η μητέρα νιώθει ενοχή. Και η ενοχή βαραίνει την καρδιά περισσότερο από κάθε αϋπνία.
Αυτή η εσωτερική σύγκρουση —το «θα έπρεπε να είμαι καλά» ενώ δεν είμαι— αποτελεί βασικό χαρακτηριστικό της επιλόχειας κατάθλιψης. Και όσο το συναίσθημα καταπιέζεται, τόσο ενισχύεται η απομόνωση.
Πώς επηρεάζει η επιλόχεια κατάθλιψη τη σχέση με το μωρό;
Η λοχεία είναι μια περίοδος όπου η συναισθηματική διαθεσιμότητα της μητέρας αποτελεί βασικό στοιχείο για το βρέφος. Όταν όμως η μητέρα παλεύει εσωτερικά, η σύνδεση αυτή μπορεί προσωρινά να θολώσει.
Δεν είναι σπάνιο:
-
να νιώθει ότι δεν «δένεται» όπως περίμενε
-
να φοβάται ότι κάτι δεν κάνει σωστά
-
να δυσκολεύεται να αναγνωρίσει τα σημάδια του μωρού
-
να νιώθει ότι λειτουργεί μηχανικά, χωρίς ζωντάνια
Αυτή η εμπειρία δεν σημαίνει ότι η σχέση δεν θα ανθίσει.
Αντίθετα — με θεραπευτική υποστήριξη, η σχέση μητέρας–βρέφους συχνά γίνεται βαθύτερη και πιο ουσιαστική, ακριβώς επειδή η μητέρα μαθαίνει να συνδέεται με τρόπο αυθεντικό, όχι τέλειο.
Πώς λειτουργεί η ψυχοθεραπεία για την επιλόχεια κατάθλιψη;
Με βάση τα ερευνητικά δεδομένα οι παρεμβάσεις βασισμένες στη Γνωσιακή Συμπεριφορική Θεραπεία (CBT) είναι αποτελεσματικές στη μείωση των συμπτωμάτων της επιλόχειας κατάθλιψης, του άγχους, του στρες και στην ενίσχυση της κοινωνικής υποστήριξης
Η CBT βοηθά τη γυναίκα να ξαναχτίσει τον τρόπο που σκέφτεται και αντιδρά στην καθημερινότητα:
να μειώσει τις ενοχές, να αναγνωρίσει τις σκέψεις που την πιέζουν, να διαχειριστεί το άγχος και να αναπτύξει πρακτικά εργαλεία που επαναφέρουν την ισορροπία της.
Όσο η μητέρα υποφέρει σιωπηλά, τόσο βαθαίνει το αίσθημα μοναξιάς. Πολλές γυναίκες αναφέρουν ότι το δυσκολότερο κομμάτι δεν ήταν η ίδια η κατάθλιψη, αλλά η αίσθηση ότι «κανείς δεν τις καταλαβαίνει».
Όμως όταν ζητήσουν βοήθεια, όταν βρουν έναν χώρο όπου μπορούν να μιλήσουν χωρίς φόβο, η πορεία της ανάρρωσης αλλάζει. Ξαφνικά το βάρος μοιράζεται. Η αναπνοή γίνεται πιο ελεύθερη. Το σώμα ηρεμεί. Η μητέρα αρχίζει να βλέπει ξανά τον εαυτό της μέσα από πιο καθαρό φως.
Η επιλόχεια κατάθλιψη δεν είναι μια μόνιμη κατάσταση.
Είναι μια δυσκολία που απαιτεί υποστήριξη — κι όταν αυτή προσφέρεται, η ζωή της γυναίκας μπορεί να αλλάξει ουσιαστικά.
Πότε είναι η κατάλληλη στιγμή να ξεκινήσω ψυχοθεραπεία για επιλόχεια κατάθλιψη;
Αν οποιοδήποτε από τα παρακάτω σας αγγίζει:
-
νιώθετε ότι χάσατε τη χαρά σας
-
η κούραση μοιάζει ατελείωτη
-
η θλίψη διαρκεί μέρες ή εβδομάδες
-
νιώθετε αδύναμες να αντεπεξέλθετε
-
δεν αναγνωρίζετε τον εαυτό σας
-
φοβάστε ότι δεν είστε «καλή μητέρα»
-
νιώθετε απομακρυσμένες από το μωρό
τότε είναι η σωστή στιγμή για να ζητήσετε στήριξη.
Η μητρότητα δεν χρειάζεται να είναι μοναχική διαδρομή.
Η βοήθεια υπάρχει και είναι αποτελεσματική.