.png)
Άγχος ή Στρες
Κατανόηση – Διάγνωση – Θεραπεία
Τι είναι το στρες και τι είναι το άγχος;
Το στρες αποτελεί φυσιολογική αντίδραση του οργανισμού σε εξωτερικές απαιτήσεις ή πιέσεις. Μπορεί να προκληθεί από μια προθεσμία, μια επαγγελματική αλλαγή, μια σύγκρουση σε σχέση, οικονομικές δυσκολίες ή μια χρόνια ασθένεια. Συχνά είναι συνδεδεμένο με μια συγκεκριμένη αιτία και υποχωρεί όταν η κατάσταση εξομαλυνθεί.
Τα συμπτώματα του στρες μπορεί να περιλαμβάνουν ευερεθιστότητα, κόπωση, μυϊκή ένταση, πονοκεφάλους, γαστρεντερικές ενοχλήσεις και διαταραχές ύπνου.
Το άγχος, αντίθετα, δεν εξαρτάται πάντα από έναν εμφανή εξωτερικό παράγοντα. Χαρακτηρίζεται από επίμονη και υπερβολική ανησυχία που επιμένει ακόμα και όταν δεν υπάρχει αντικειμενικός κίνδυνος. Το άτομο συχνά νιώθει διαρκώς «σε επιφυλακή», με δυσκολία συγκέντρωσης, αϋπνία, ταχυκαρδία και σωματική ένταση.
Όταν το άγχος γίνεται χρόνιο και επηρεάζει την καθημερινή λειτουργικότητα, τότε ενδέχεται να πρόκειται για αγχώδη διαταραχή.
Τι διαφορά έχει το άγχος από το στρες;
Τι μπορώ για το άγχος και το στρες;
Τόσο το ήπιο στρες όσο και το ήπιο άγχος ανταποκρίνονται καλά σε παρόμοιους τρόπους διαχείρισης. Η σωματική άσκηση, η ισορροπημένη και θρεπτική διατροφή, καθώς και η καλή υγιεινή ύπνου αποτελούν μια καλή αφετηρία. Υπάρχουν, βέβαια, και επιπλέον στρατηγικές αντιμετώπισης που μπορούν να βοηθήσουν.
Αν το στρες ή το άγχος δεν βελτιώνονται με αυτές τις τεχνικές διαχείρισης ή αν επηρεάζουν την καθημερινή λειτουργικότητα ή τη διάθεσή σας, είναι σημαντικό να απευθυνθείτε σε έναν επαγγελματία ψυχικής υγείας. Ένας ψυχολόγος, για παράδειγμα, μπορεί να αξιολογήσει αν πρόκειται για κάποια αγχώδη διαταραχή. Οι αγχώδεις διαταραχές διαφέρουν από τα παροδικά αισθήματα άγχους ως προς τη σοβαρότητα και τη διάρκειά τους: το άγχος συνήθως επιμένει για μήνες και επηρεάζει αρνητικά τη διάθεση και τη λειτουργικότητα. Ορισμένες μορφές, όπως η αγοραφοβία (ο φόβος για δημόσιους ή ανοιχτούς χώρους), μπορεί να οδηγήσουν το άτομο στην αποφυγή δραστηριοτήτων που παλαιότερα απολάμβανε ή να δυσκολέψουν τη διατήρηση μιας εργασίας.
Μορφές Αγχώδους Διαταραχής
Οι αγχώδεις διαταραχές διαφέρουν ως προς την εκδήλωση, αλλά μοιράζονται κοινό υπόβαθρο έντονης και επίμονης ανησυχίας.
Γενικευμένη Αγχώδης Διαταραχή
Επίμονη ανησυχία για πολλούς τομείς της ζωής (υγεία, οικονομικά, οικογένεια). Συνοδεύεται από μυϊκή ένταση, δυσκολία συγκέντρωσης και αίσθηση επικείμενου κινδύνου.
Διαταραχή Πανικού
Επαναλαμβανόμενες κρίσεις πανικού με συμπτώματα όπως ταχυκαρδία, δύσπνοια, εφίδρωση, ζάλη και έντονο φόβο απώλειας ελέγχου.
Φοβίες
Έντονος φόβος για συγκεκριμένα αντικείμενα ή καταστάσεις (π.χ. πτήσεις, ζώα, κλειστοί χώροι), που οδηγεί σε αποφυγή.
Κοινωνική Αγχώδης Διαταραχή
Φόβος έκθεσης, κριτικής ή απόρριψης σε κοινωνικές καταστάσεις. Συχνά συνοδεύεται από αποφυγή κοινωνικών συναναστροφών.
Πως συντηρείται το Άγχος;
Το άγχος συχνά ενισχύεται από:
-
Καταστροφικές σκέψεις
-
Υπερεκτίμηση κινδύνου
-
Χαμηλή ανοχή στην αβεβαιότητα
-
Αποφυγή καταστάσεων που προκαλούν δυσφορία
Η αποφυγή, παρότι προσφέρει προσωρινή ανακούφιση, μακροπρόθεσμα διατηρεί τον φαύλο κύκλο του άγχους. Κάθε αποφυγή επιβεβαιώνει έμμεσα ότι «υπήρχε λόγος φόβου», με αποτέλεσμα το άγχος να ενισχύεται.
Τι να Περιμένετε από την Ψυχοθεραπεία
Η θεραπεία είναι μια συνεργατική διαδικασία. Μαζί με τον θεραπευτή:
-
Εντοπίζονται οι βασικοί παράγοντες που συντηρούν το άγχος
-
Αναπτύσσονται πρακτικές δεξιότητες διαχείρισης
-
Ενισχύεται η ικανότητα ρύθμισης συναισθήματος
-
Μειώνεται σταδιακά η αποφυγή
Οι περισσότεροι άνθρωποι παρατηρούν βελτίωση μέσα στους πρώτους μήνες θεραπείας, ενώ συχνά οι αλλαγές ξεκινούν ήδη από τις πρώτες συνεδρίες.
Αυτοφροντίδα & Υποστήριξη
Παράλληλα με τη θεραπεία, σημαντικό ρόλο παίζουν:
-
Τακτική σωματική άσκηση
-
Ισορροπημένη διατροφή
-
Ποιοτικός ύπνος
-
Τεχνικές χαλάρωσης και αναπνοής
Αν το άγχος επιμένει, επηρεάζει τη διάθεση ή περιορίζει την καθημερινή λειτουργικότητα, η αναζήτηση βοήθειας αποτελεί πράξη φροντίδας και ενδυνάμωσης.